Czym jest Linux

Linux jest to nowoczesny, wielozadaniowy system operacyjny klasy Unix spełniający idee wolnego oprogramowani. Przede wszystkim jest wolno-dostępny i stabilny. Obecnie większość systemów Linux jest opartych na Licencji GNU GPL, której celem jest zagwarantowanie użytkownikowi swobody udostępniania i zmieniania tego wolnego oprogramowania, a więc danie pewności, i oprogramowanie jest wolno dostępne dla wszystkich użytkowników. Sama nazwa Linux nie dotyczy w zasadzie nazwy systemu, jedynie samego jądra (ang. kernel), którego twórcą jest oczywiście Linus Torvalds, za jądro wraz z oprogramowaniem potrzebnym do użytkowania systemu nazywamy dystrybucją. Również większość oprogramowania przeznaczonego dla niego jest darmowa, zdarzają się wyjątki w postaci oprogramowania komercyjnego, shareware lub licencji tylko do użytku domowego, no ale takie jest prawo rynku. Jednak głównym przesłaniem twórców oprogramowania dla tego systemu (licencja GPL) jest tworzenie i udostępnianie darmowego oprogramowania wraz zkodem źródłowym. Oprogramowanie to często przewyższa swoimi możliwościami konkurencyjne oprogramowanie komercyjne. Każdy kto zna się na programowaniu może dowolnie zmieniać kod programu pod warunkiem dołączenia swoich poprawek w postaci kodu do programu. To wszystko powoduje, że nad oprogramowaniem dla Linuksa pracują tysiące indywidualnych programistów na świecie, również w Polsce, oraz coraz więcej firm. Wsparcie dla Linuksa z dnia na dzień ogłasza coraz więcej firm, między innymi producenci sprzętu tacy jak IBM, Intel, HP czy Lexmark. W tej chwili duża ilość serwerów internetowych postawionych jest na Linuksie, wykorzystywany  on jest przez wiele przedsiębiorstw, firm państwowych, militarnych, rządowych, prestiżowych hoteli, przykładem może być Kancelaria Sejmu w Polsce, czy Biuro Bezpieczeństwa Narodowego. (powrót)

Dystrybucje Linuxa

Pod nazwą Linux kryje się mnóstwo różnych dystrybucji systemu. Jedne z nich są przeznaczone do użytkowników początkujących inne natomiast już do użytkowników bardziej zaawansowanych. Najważniejsze i najbardziej znane dystrybucje to : Debian, Slackware, RedHat, Mandriva, Ubuntu, Aurox , PLD są także odmiany nie wymagające do instalacji nawet twardego dysku, jak np. Freesco czy Knoppix. (powrót)

Wielozadaniowość i wielodostępność

Linux jest systemem wielodostępnym oraz wielozadaniowym. Ale co to znaczy w praktyce? Otóż wielozadaniowość oznacza, że w tym samym czasie jest wykonywanych kilka zadań współbieżnie, każdego na innym etapie zaawansowania. Na ogół jeden proces jest realizowany przez określony czas, po czym ustępuje miejsca innemu procesowi, który również jest realizowany przez określony czas.
System realizuje wielozadaniowość drogą przełączania procesora pomiędzy poszczególnymi zadaniami, dzięki czemu każde zadanie zyskuje na swoje potrzeby pewną ilość czasu. Na platformach jednoprocesorowych nie jest to więc jednoczesna realizacja wielu zadań, a przełączanie procesora pomiędzy poszczególnymi procesami. Jednak dzieje się to na tyle szybko i płynnie, że użytkownik ma wrażenie jednoczesnego wykonywania wielu zadań przez procesor.
Inaczej dzieje się na platformach wieloprocesorowych, gdzie, za pomocą odpowiednich mechanizmów, procesy (lub wątki) rozsyłane są do wykonania na poszczególne jednostki obliczeniowo-wykonawcze. Jednak i w tym przypadku poszczególne jednostki muszą wykonywać wiele procesów naraz - chociażby w celu obsługi systemu operacyjnego, wykonywanego programu oraz urządzeń wejścia wyjścia.
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje pracy wielozadaniowej:
Wielozadaniowość z wywłaszczeniem, gdzie system operacyjny kontroluje czas, przez który proces zajmuje procesor . Praca wielozadaniowa przebiega płynnie. Sposób ten używany jest w 32-bitowych programach pracujących w systemie Microsoft Windows oraz w systemie Unix.
 Wielozadaniowość kooperacyjna. W tym przypadku proces sam uwalnia procesor. Sposób ten jest używany w programach pracujących w systemie Windows. Jego wadą jest możliwość zawłaszczania procesora, gdyż proces może długo zajmować procesor, a system operacyjny nie może go usunąć.
Najważniejszą funkcją, jaka jest związana z wielozadaniowością, jest planowanie przydziału czasu procesora dla określonego procesu. W danej chwili tylko jeden proces może być procesem aktywnym jednakże pozostałe procesy, zgrupowane w kolejce, mogą być w stanie gotowym do działania lub czekającym. W związku z tym, wyróżnić możemy następujące stany, w jakich znaleźć się może dany proces:

• Nowy * proces właśnie został utworzony;
• Aktywny * proces aktualnie wykonywany,
• Czekający * proces czekana wystąpienie jakiegoś zdarzenia,
• Gotowy * proces czeka na przydział procesora,
• Zakończony * proces zakończył działanie.

Gdy tylko procesor zaczyna być bezczynny, system operacyjny musi wybrać do wykonania jakiś proces z kolejki procesów gotowych. Wyboru dokonuje scheduler, czyli, planista. Wybiera on jeden proces spośród przebywających w pamięci procesów gotowych do wykonania (tzw. procesów wykonywalnych) i przydziela mu procesor. Zadanie schedulingu jest zadaniem bardzo trudnym, na szczęście możemy użyć aproksymacji jego rozwiązania.

Wielodostępność – wielowątkowość - przypomina podział zadań sekwencyjnych na wiele wzajemnie powiązanych zadań. Wielodostępność jest, najprościej mówiąc, tym dla użytkownika, czym dla procesu wielozadaniowość. Każdy użytkownik ma przydzielone zasoby, do których nikt oprócz niego nie ma dostępu, chyba że użytkownik sam sobie tak zażyczy. Dostęp każdego użytkownika jest niezależny od innych użytkowników, zasoby jemu dostępne są również niezależne pomiędzy. Często są stosowane mechanizmy blokady uwspólnionych zasobów systemowych, czyli część pamięci pracuje w trybie tylko do odczytu, odwołania do niej mogą się odbywać tylko za pośrednictwem systemu operacyjnego, ilość miejsca na dysku jest limitowana, tak samo ilość możliwych do odpalenia procesów. Wszystko to, mimo iż może na pierwszy rzut oka być denerwujące, powoduje, że na dobrze opracowanym systemie pracuje się wygodnie i bezpiecznie, chroniona jest prywatność i zagwarantowany przydział choćby minimalnego czasu procesora, fragmentu pamięci czy miejsca na dysku. (powrót)

Systemy plików Linux

System plików to metody i struktury danych używane przez system operacyjny używane w celu zapisania informacji o plikach i ich zawartości na danej partycji; jest to sposób organizacji plików na dysku. Słowo to jest używane również w znaczeniu dysku, partycji. Może to być nieco mylące.
Linux obsługuje kilka typów systemów plików. Najważniejszymi z nich są:

1. minix - Najstarszy, uważany za najbardziej niezawodny, jednak posiada on znaczne ograniczenia (brakuje niektórych znaczników czasu, nazwy plików mogą mieć maksymalnie 30 znaków, system plików może mieć co najwyżej 64 MB ).
2. xia - Zmodyfikowana wersja systemu minix, w której zostały podniesione limity: maksymalnej długości nazwy oraz rozmiaru systemu plików. Żadne nowości nie zostały wprowadzone. Nie jest zbyt popularny, jednak istnieją dowody, iż działa całkiem dobrze. Nie jest obsługiwany od wersji 2.1.21.
3. reiserfs - Bardzo szybki i stabilny system plików, szczególnie dobrze radzi sobie z dużą ilością małych plików. Obecnie w wersji 3.6, na ukończeniu są natomiast pracę nad następcą Reiser4.
4. xfs - Również szybki system plików, głównie za sprawą tego, iż wiele informacji przechowuje w pamięci RAM. Niestety jest przez to podatny na zaniki prądu.
5. ext3 - W zasadzie jest to ext2 z tą różnicą, że ma mechanizmy księgowania operacji przez co wzrosła stabilność tego systemu plików i odporność na zaniki prądu. Można go jednak zamontować jako ext2 (bez księgowania).
6. ext2 - Pozbawiony księgowania, wyparty przez ext3.
7. ext - Starsza wersja ext2, nie jest zgodna wzwyż. Aktualnie nie używany, większość ludzi używa ext3. Nie jest obsługiwany od wersji 2.1.21.
8. Powstające systemy - Aktualnie powstaje kilka systemów 'z kartoteką', ich cechami są szybkość operacji na dużej ilości plików, oraz algorytmy obsługujące, które pozwalają na samoczynne naprawianie się systemu w czasie pracy. Jądro Linuksa potrafi (jeżeli tak je skompilowano) obsłużyć systemy plików obcego pochodzenia. Systemom takim często brakuje pewnych cech znanych z rozwiązań rdzennych dla Uniksa, czasami posiadają one dziwne ograniczenia.
9. ntfs - System plików stosowany w Windowsach z linii NT (NT, 2000, XP, 2003, Vista)
10. msdos - Kompatybilny z MS-DOS (OS/2 i Windows NT) system plików FAT.
11. usmdos - Rozszerzona wersja systemu msdos, która umożliwia tworzyć długie nazwy plików, ustanawiać właścicieli, prawa dostępu, łącza, oraz pliki urządzeń. Dzięki niemu zwykły system plików msdos zyskuje cechy znane w środowisku Unix, oraz umożliwia zainstalowanie Linuksa na partycji MS-DOS.
12. iso9660 - Standardowy system plików płyt CD-ROM; popularne rozszerzenie "Rock Ridge" rozpoznawane jest automatycznie.
13. nfs - Sieciowy System Plików Suna umożliwia dzielenie systemów plików poprzez sieć, umożliwia tworzenie bezdyskowych stacji, itp.
14. hpfs - System plików OS/2.

sysv - Używany przez SystemV/386, Coherenta i Xenixa. (powrót)

Główne cechy systemu Linux

Linux jest systemem nowoczesnym, ponieważ wielu programistów wciąż pracuje nad rozwojem jądra systemu oraz bogatego zestawu programów usługowych. O jego nowoczesności decydują przede wszystkim cechy wymienione poniżej:

wielodostęp,

wielozadaniowość, czyli praca z podziałem czasu procesora pomiędzy wiele zadań,

wieloprzetwarzanie, czyli praca wieloprocesorowa,

możliwość uruchamiania zadań w łagodnym czasie rzeczywistym,

obsługa różnych typów systemów plików,

obsługa różnych protokołów sieciowych,

obsługa różnych formatów plików wykonywalnych,

wykorzystanie współdzielonych bibliotek. (powrót)

Logowanie do systemu

 Po uruchomieniu systemu Linux pozwala się zalogować. Identyfikator konta, dzięki któremu system wie, kto aktualnie go używa, nazywany jest po angielsku login. Linux pamięta zestaw identyfikatorów osób, których dostęp do systemu jest dozwolony. Bez znajomości jednego z nich i towarzyszącego mu hasła dostęp do systemu nie jest możliwy (a przynajmniej nie powinien być).
W obrębie jednego systemu identyfikatory użytkowników nie mogą się powtarzać, zwykle każdy z nich ma przypisane inne hasło. Hasło funkcjonuje podobnie jak numer identyfikacyjny w banku: pozwala systemowi zweryfikować tożsamość użytkownika.

Konto Root. Korzystanie z  konta root jest niezbędne, ponieważ tylko użytkownik root posiada pełne uprawnienia. Nie powinno się go jednak używać podczas normalnej pracy, a już na pewno nie wtedy, gdy chce się poeksperymentować z nieznanymi poleceniami. Ograniczone prawa dostępu zapewniają wtedy względne bezpieczeństwo systemu.
Istnieją dwa tryby pracy systemu: tekstowy i graficzny. Pierwszy to taki, który zaczyna się od wpisania loginu i hasła. Następnie widzimy znak zachęty oznaczający gotowość do przyjmowania poleceń. Nakładki (środowiska) graficzne, tj. KDE, GNOME, FluxBox i inne również dają nam możliwość wpisywania poleceń. Do tego służą terminale działające w trybie graficznym. Popularniejsze terminale to aterm, xterm, eterm, a także Gnome Terminal itp. Oprócz terminali możliwe jest tworzenie ikon programów, lub użycie opcji uruchom (wykonaj polecenie). Istnieje również możliwość wyjścia z trybu graficznego z pozostawieniem trybu tekstowego. Najczęściej jednak w trybie graficznym używa się terminali.
Standardowo przed znakiem zachęty występują pewne informacje.
Przykładowo:  login@domena: /usr/bin$ lub domena: /usr/bin#
Oba przykłady różnią się jedną charakterystyczną rzeczą - ostatnim znakiem (przed znakiem zachęty). Znak $ oznacza, że polecenia wpisuje użytkownik, natomiast # (ang. hash) oznacza administratora. Zarówno domena jak i katalog nie muszą być wyświetlane (zależy od ustawień w configu).
Warto wiedzieć, że polecenia w systemach uniksowych to zwykłe programy, które można uruchomić w dowolnym katalogu (poprzez dowiązanie). Można napisać swoje własne programy i ich używać w taki sam sposób. Programy te nazywane są "poleceniami", ponieważ spełniają określone funkcje w systemie.
Inaczej - polecenie stanowi wywołanie programu (również z parametrami). Zatem np. polecenie cp plik1 /katalog/ oznacza użycie programu CP (copy) z parametrami określającymi plik źródłowy i miejsce gdzie ma zostać przekopiowany. (powrót)

Konsola

Konsola w Linuksie, w odróżnieniu od windowsowego wiersza poleceń, to bardzo potężne narzędzie, dzięki któremu możemy wykonać praktycznie każdą operację w naszym systemie. Dzięki konsoli i wybranej powłoce (np. bash) możemy m.in:

• bardzo sprawnie zarządzać konfiguracją systemu,
• instalować oprogramowanie,
• operować na plikach i katalogach w systemie (np. używając programu Midnight Commander),
• kopiować i udostępniać dane między komputerami używając SSH, NFS czy Samby,
• czytać pocztę (mutt, pine), przeglądać sieć (lynx, elinks) i grupy dyskusyjne (slrn),
• słuchać muzyki (mpd/mpc, mp3blaster, xmms-shell),
• wypalać płyty CD (cdrecord, cdrdao) i DVD (growiofs),
• czy rozmawiać przez Jabbera i Gadu-Gadu (ekg/ekg2)!

Jeśli zależy nam na zwiększeniu wydajności pracy, warto korzystać z konsoli. Aby poznać podstawy poruszania się w tym środowisku z początku będziemy musieli poświęcić nieco czasu na naukę. (powrót)

Podstawowe operacje w systemie Linux

Przegląd powłoki systemu

Podstawowe polecenia:
Shutdown - zamykanie Linuxa
Ad duser - dodawanie nowego użytkownika 
newgrp - dodawanie nowej grupy
passwd - zmiana hasła
logout - wylogowanie się
who - sprawdzanie kto jest aktualnie zalogowany
users - sprawdzanie kto jest aktualnie zalogowany 
w - sprawdzanie kto jest aktualnie zalogowany 
whoami - sprawdzanie kim jesteśmy
mesg - zezwolenie na przyjmowania komunikatów
write - wysłanie wiadomości do danego użytkownika
wall - wysłanie wiadomości do wszystkich użytkowników
rwall - wysłanie wiadomości do wszystkich w sieci
ruser - wyświetla użytkowników pracujących w systemie
talk – daje możliwość interaktywnej rozmowy
finger - szczegółowe informacje o użytkownikach
su - zmiana w innego użytkownika
chmod - zmienia parametry pliku
chown - zmienia właściciela pliku
chgrp - zmienia grupę jaka jest właścicielem pliku

Polecenia związane z plikami i katalogami
Polecenia związane z katalogami:

• ls - pokazuje zawartość katalogu
• dir - okrojona wersja ls, pochodząca z msdos'a
• pwd – pokazuje katalog, w którym się znajdujemy
• cd - zmiana katalogu
• rmdir - usuwanie katalogu
• mkdir – tworzenie nowego katalogu 

Polecenia związane z plikami:

• cat - edytowanie tekstu
• rm - usuwanie pliku(ów)

Polecenia związane z kopiowaniem i przenoszeniem, plików i katalogów:

• mv - przenoszenie pliku lub zmiana jego nazwy
• cp - kopiowanie pliku
• mvdir – przenoszenie katalogu lub zmiana jego nazwy

Polecenia związane z procesami:

• ps - pokazuje jakie procesy są aktualnie wykonywane
• kill - "zabijanie" procesów

Polecenia związane z pomocą:

• help - wyświetla nam wszystkie polecenia w Linuxie
• man - pokazuje pomoc do programu

Polecenia związane z kompresją i archiwizacją:

• gzip - kompresuje archiwum *.gz
• tar - archiwizuje archiwum *.tar (powrót)

Uzyskiwanie pomocy w manualiach i podręczniku systemu

Pomoc
Pracując w Linuksie w trybie konsoli mamy do dyspozycji kilka źródeł pomocy do programów: dokumentacje w katalogu opisów, strony pomocy systemowej, man, strony pomocy info oraz opcje --help w prawie każdym programie.
Opcja --help
Prawie każdy program reaguje na wpisanie opcji --help albo -h wyświetlając krótką informację o sposobie używania aplikacji. Dzięki temu nie musimy zaglądać do dokumentacji ani stron podręczników systemowych. Przykład: zobacz efekt polecenia ls --help
Manual
Jeżeli twórcy programu albo dystrybucji uznali za konieczne utworzenie strony pomocy systemowej opisującej konfigurację i użytkowanie aplikacji dostępna jest ona po wydaniu polecenia man nazwa_programu. Przeważnie oprócz jednej strony dostępne są także dalsze, wymienione w sekcji zobacz także.
Przykład: Pomoc w postaci stron man do polecenia ls otrzymamy wydając polecenie man ls.
Info
Info jest nowszą wersją polecenia man. Posiada interakcyjną możliwość przechodzenia między kolejnymi tematami. Część opisów programów jest dostępna już tylko w tej postaci. Przykład: Pomoc w postaci info do polecenia ls otrzymamy wydając polecenie info ls Dokumentacja w katalogu /usr/share/doc
Twórcy programów bardzo często dostarczają dokumentację do swoich programów dokładnie opisującą sposób instalacji i użytkowania aplikacji. Dostępna jest ona w podkatalogu z nazwą programu katalogu /usr/share/doc. Przykład: Opis instalacji i użytkowania serwera Apache znajdziemy w katalogu /usr/share/doc/Apache_numer_wersji. (powrót)

Nazwy plików i katalogów

W Linuxie nazwa pliku może składać się z niezliczonej kombinacji dużych, małych liter, cyfr, znaków kropki, myślnika oraz podkreślenia. W nazwach plików wielkość liter jest rozróżniana. Co to znaczy w praktyce? Otóż dla przykładu pliki o nazwie:

pic, Pic oraz PIC

będą traktowane przez system jako trzy różne pliki, co oznacza że wszystkie mogą znajdować się w jednym katalogu, bez konieczności nadpisywania któregoś z nich. W Linuxie przyjęło się jednak, że nazwy plików składają się zawsze z małych liter. W systemie Linux nie jest konieczne korzystanie z rozszerzeń plików, jednak korzystanie z rozszerzeń jest wygodne. Korzystanie z rozszerzeń pozwoli na łatwe rozpoznanie z jakiego typu plikiem mamy doczynienia. Rozszerzenie pliku umieszcza się po znaku kropki i tylko i wyłącznie od użytkownika zależy jakiej reguły nadawania rozszerzeń użyje np.:

Zdjęcie z wakacji -2009. fotografia

Nazwom nie trzeba nadawać rozszerzeń i tak np. fotografia wcale nie musi mieć rozszerzenia .jpg lub .jpeg. Plik może mieć również wiele rozszerzeń np. długi.plik.z.wieloma.roszerzeniami. Użycie lub też jego brak jest uzależnione od preferencji użytkownika. Użycie rozszerzenia staje naprawdę ważne w sytuacji, gdy wysyła sie plik do kogoś posługującego się innym systemem jak np. Windows. Może się wtedy okazać, że wysłany plik zapisany w formacie Windowsowskiego Worda, którego nazwa nie będzie posiadać rozszerzenia .doc, może okazać się niemożliwy do odczytania właśnie z powodu braku rozszerzenia. Dlatego też używanie rozszerzeń jest tak przydatne by nie doprowadzić do poźniejszych problemów z dostępem do pliku. (powrót)

Prawa do pliku

W Linuksie każdy katalog, każdy plik posiada informacje o prawach dostępu do niego. Informacja ta mówi nam, kto może otworzyć plik, kto zapisać , a kto uruchomić . Każda flaga ma swoja skróconą postać :

r : read – plik do odczytu
w : write – plik do zapisu
x : execute – plik do uruchomienia

W przypadku katalogu execute, czyli uruchomienie oznacza wejście do jego wnętrza.
Dodatkowo każdy plik podaje prawa dostępu dla: właściciela, grupy do której należy właściciel oraz innych użytkowników.
Pojawiło sie nowe pojęcie: grupa.Użytkownicy w Linuksie mogą podzieleni być na kategorie.
Dzięki temu administrator ma możliwość utworzenia np. grupy „nowi” i przypisuje nowym użytkownikom przynależność do tej grupy. Pozwala to na łatwą administrację, a przede wszystkim szybkie określanie praw. Tak więc chcąc okres lic prawa do pliku podajemy:

prawa_dla_włascicielaprawa_dla_grupyprawa_dla_inych”[17].

Żeby nadać właścicielowi prawo odczytu i zapisu, pozostawiając przy tym innym użytkownikom możliwość tylko i wyłącznie otwarcia pliku wpisujemy:
rw-r—r--
Znak „-” określa, że danej flagi użytkownik nie posiada.
Natomiast by nadać właścicielowi wszystkie prawa, pozbawiając praw innych korzystamy z zapisu:
rwx------ (powrót)

Instalacja Mandrake 8.0

Program instalacyjny przygotowuje instalację na bieżąco, np. nowa tablica partycji jest zapisywana na dysk natychmiast po jej zatwierdzeniu.

• Język instalacji. Program instalacyjny wspiera język polski. Wybieramy wiec „Polish”. Język ten będzie równocześnie językiem obowiązującym w systemie.
• Rodzaj instalacji. Wybranie „Dla eksperta”, gdyż w typowej instalacji brakuje wielu narzędzi do samodzielnej kompilacji pakietów.
• Wybór nośnika. Program instalacyjny zbiera informację o tym z ilu płyt CD będzie instalowany system.
• Mysz i klawiatura. Mysz i oraz model klawiatury wykrywane są automatycznie. Przy klawiaturze mamy do wyboru polską programisty lub w układzie maszynistki.
• Bezpieczeństwo. Aktywacja mechanizmu filtrowania pakietów IP:
• Wysoki: filtrowane są wszystkie ramki za wyjątkiem DHCP i DNS
• Średni: zablokowany dostęp do portów poniżej 1024, serwer NFS – port 2049, zdalne sesje X Windows – port  6000,  6001 itd., serwer fontów X Windows – port 7100
• Niski: bez filtrowania ramek.
• Partycjonowanie dysku. Obszar dysku prezentowany jest w formie graficznej. Klikając dowolny obszar możemy utworzyć nową partycję. Wybranie już istniejącej pozwala na zmianę jej parametrów. Możliwy jest również wybór automatycznego re-partycjonowania dysków. Po naciśnięciu przycisku „Zrobione” nowa tablica partycji zostaje zapisana na dysk.
• Zakładanie partycji na system plików Root („/”) . Zalecane przeznaczenie około 2 GB przestrzeni dyskowej
• Zakładanie partycji „swap” o wielkości 2*RAM, nie wiecej niż 128 MB.
• Formatowanie. Zaznaczenie utworzonej partycji do sformatowania.
• Wybór grup pakietów. Komputer biurowy, korzystanie z multimediów, korzystanie z Internetu, komputer sieciowy (klient), konfiguracja, stacja robocza dla naukowca, programowanie, WWW/ftp, serwer sieciowy, stacja robocza KDE. W sumie 1091 MB. Najlepiej zrezygnować z samodzielnego wyboru pakietów.
• Instalacja serwerów. Wybór serwerów, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa systemu powoduje pojawienie się ostrzeżenia.
• Instalacja pakietów. Wybrane pakiety są instalowane na dysku twardym.
• Dostęp do systemu. Hasło root’a i utworzenie zwykłego użytkownika. Można jedynie korzystać z systemu NIS (tzw. yellow pages) zarządzania kontami.
• Interfejs sieciowy. Program sprawdza czy w systemie jest karta Ethernet lub modem. Zależnie od wykrytego sprzętu wybierana jest metoda konfiguracji interfejsu sieciowego.
• Karta Ethernet może być skonfigurowana automatycznie jeżeli w sieci lokalnej znajduje się serwer DHCP lub statycznie. W drugim przypadku następujące parametry musimy dostać od administratora sieci: numer IP, net mas, hostname, domainname, gateway IP, serwer DMS główny i ewentualnie zapasowe. Zaznaczenie aktywacji interfejsu przy starcie systemu.
• Konfiguracja pośredników. Dla ograniczenia ruchu w sieci oraz dla ochrony stacji znajdujących się za ścianą ogniową do komunikacji ze światem zewnętrznym wykorzystywane są tzw. serwery pośrednie („proxy”). Jeżeli w danej sieci działają takie serwery to należy je w tym punkcie podać.
• Język systemu. Polish
• Strefa czasowa. Europe/Warsaw
• Karta dźwiękowa. W procesie instalacji karty dźwiękowe wykrywane i konfigurowane są automatycznie.
• Konfiguracja drukarki. W pierwszym rzędzie należy podjąć decyzję, którego demona wydruku będziemy używać. Do wyboru są CUPS („Common Unix Printing System”) oraz LPD. Zalecana się CUPS. Po zainstalowaniu demona drukowania przeprowadzona jest konfiguracja drukarki. Definiuje się sposób dostępu (lokalna czy zdalna), nazwę kolejki, typ drukarki oraz metodę wydruki (tzw. filtr).
• Konfiguracja usług startowych. Zaleca się wybór: alsa, crond, cups, harddrake, httpd, ipchains, keytable, kudzu, kheader, netfs, Network, numlock, portmap postfix, random, rawdevices, sshd, syslog, xfs, xinted.
• Program ładujący. Zawsze należy tworzyć dyskietkę startową. Jeżeli na komputerze nie ma Windowsa NT instaluje się LILO. LILO wgrywa się do MBR lub pierwszego sektora jednej z partycji. Aby program ładujący z pierwszego sektora partycji mógł być uruchomiony partycja powinna być zaznaczona jako aktywna a w MBR powinien być program ładujący z DOS’a lub Windows. Domyślny program ładujący można wgrać poleceniem DOS’a: fdisk /MBR Zamiast LILO można użyć innego programu ładującego o nazwie GRUB. Jest również możliwość wyboru sposobu startu systemu: Linux – start w trybie graficznym, Linux-nonfb – start w trybie tekstowym.
• Konfiguracja X Windows. Koniecznie należy znać zakresy częstotliwości odchylania pionowego i poziomego monitora. Konfigurowane są następujące elementy:
• Karta grafiki (automatycznie)
• Monitor (automatycznie)
• Rozdzielczość i liczba bitów na piel.

Zależnie od rodzaju karty istnieje możliwość instalacji X serwera wersji: XFree 3.3.6 lub XFree 3.3.6 z akceleracją sprzętową lub XFree 4.0.3. Rozwiązanie konserwatywne to instalacja XFree 3.3.6, jednak należy wybrać wedle swoich potrzeb.

• Logowanie. Na koniec procesu instalacji uruchamiamy program XDM (logowanie w trybie graficznym). (powrót)

Konfiguracja karty sieciowej

Żeby mieć co konfigurować, na początek trzeba sprawić, żeby system zobaczył karty sieciowe, czyli skojarzył je z logicznymi interfejsami sieciowymi eth0, eth1, itd.
Konieczne jest wkompilowanie odpowiednich sterowników w jądro systemu. Sterowniki te można skompilować jako moduły kernel'a, co w przypadku kart sieciowych na magistrali ISA jest lepszym rozwiązaniem, gdyż w przeciwieństwie do kart PCI nie są one automagicznie rozpoznawane podczas startu. Dlatego by uaktywnić kartę ISA trzeba podać adres IO karty (standardowo o ile mi wiadomo jest to 0x300). Wygodniej jest to z reguły zrobić przekazując odpowiedni parametr programowi modprobe, niż kernelowi przy starcie.
Jeśli sterowniki skompilowane są jako moduły, należy dodać odpowiednie linie do /etc/modules.comf, przykładowo:
alias eth0 ne2k-pci
alias eth1 rtl8139
W przypadku kart ISA po nazwie modułu należy dodać parametr io=0xXXX, wskazując w ten sposób adres karty
alias eth2 ne io=0x300
Teraz po wykonaniu poleceniu depmod w celu uaktualnienia danych o modułach można załadować sterownik poleceniem
modprobe eth0
By sprawdzić, czy wszystko poszło zgodnie z planem, można zajrzeć do pliku /proc/net/dev, który powinien zawierać coś w stylu:
lo: 1275531   12046
eth0: 967879183  874984

eth1: 371852125 1761339 (powrót)

Konfiguracja TCP/IP

Ponieważ TCP/IP jest niezależne od dolnej warstwy fizycznej, adresy IP nie są implementowane w sprzęcie, lecz w oprogramowaniu sieciowym. W odróżnieniu od adresów Ethernet, które są określone wewnątrz kart sieciowych, administrator przypisuje adresy TCP/IP do każdego interfejsu.
Do przypisania adresu sieciowego do danego interfejsu służy polecenie ifconfig. Dodatkowo należy każdy adres dodać do tablicy routingu, do tego celu służy komenda route.
Ifconfig
Polecenie ifconfig przypisuje lub sprawdza konfiguracyjne wartości interfejsu sieciowego. Polecenie to jest używane do nadawania każdemu interfejsowi adresu IP, maski podsieci i adresu rozgłoszeniowego. Przypisanie adresu IP ma następującą postać:
ifconfig eth0 172.16.121.5 netmask 255.255.255.0 broadcast 172.16.121.255
W powyższym wywołaniu występują następujące parametry:
interfejs
Nazwa sieciowego interfejsu, który chcemy skonfiguraować poleceniem ifconfig.
adres
Adres IP przypisywany do interfejsu. Należy wprowadzić adres IP w postaci dziesiętnej z kropkami lub podać nazwę komputera.
netmask
Maska podsieci dla danego interfejsu. Jeżeli sieć nie jest podzielona na podsieci to argument ten można ignorować.
broadcast
Używany w sieci adres rozgłoszeniowy. W większości systemów jest to adres w którym w części oznaczającej komputer występują same jedynki.
Dane określające adres, maskę oraz broadcast muszą zostać ustalone przez administratora sieci.
Po wywołaniu polecenia ifconfig bez podania parametrów otrzymamy opis bieżącej konfiguracji. Może on wyglądać następująco:
lo        Link encap:Local Loopback 
inet addr:127.0.0.1  Bcast:127.255.255.255  Mask:255.0.0.0
UP BROADCAST LOOPBACK RUNNING  MTU:3584  Metric:1
RX packets:2 errors:0 dropped:0 overruns:0
TX packets:2 errors:0 dropped:0 overruns:0
eth0      Link encap:Local Ethernet
inet addr:172.16.121.5  Bcast:129.1.255.255  Mask:255.255.255.0
UP BROADCAST LOOPBACK RUNNING  MTU:1500  Metric:1
RX packets:0 errors:0 dropped:0 overruns:0
TX packets:0 errors:0 dropped:0 overruns:0
sl0       Link encap:Serial line
inet addr:172.16.228.5  Bcast:172.16.255.255  Mask:255.255.255.0
UP BROADCAST LOOPBACK RUNNING  MTU:296  Metric:1
RX packets:1 errors:0 dropped:0 overruns:0
TX packets:0 errors:0 dropped:0 overruns:0

Występują tu następujące nazwy interfejsów:
lo - loopback
eth0 - pierwsza karta sieciowa